Dersbilgisi

İSİM VE ÇEŞİTLERİ

ÖZEL İSİM

                Teyzemler İstanbul'a yerleşti.Cümlesinde ''İstanbul'' kelimesi,Türkiye'nin Marmara Bölgesinde bulunan bir liman ismidir.İstanbul en kalabalık ve en gelişmiş kent durumundadır. İstanbul'un bu özellikleri başka şehirde yoktur.İstanbul kelimesi tek bir varlığı bildirmektedir.

Özel isim şunlardır:Ali,İstanbul,Pamuk,Veli,Karabaş,Gümüşova,Ankara,Eskişehir, Düzce, Bolu,Bursa,Isparta,Adıyaman,Erdem,Enes,Hüseyin,Ümmügülsüm bunların bazılarıdır.

                        ÖZEL İSİMLERİN YAZILIŞI

            Cümlenin neresinde olursa olsun özel isimler büyük harfle başlar.İstanbul'dan Ankara'ya giderken Bolu'ya uğradık.-li,-ci,-ler,-siz ekleri özel isimlere ulandığında kelimeden kesme işareti ile ayrılmaz.Özel isimlerin sonuna çekim ekleri geldiği zaman ekler kesme( ’) işareti ile ayrılır.   

  CİNS İSİM

         Cins isim şunlardır.Kedi,insan,orman,ülke,kent,okul,deniz,patlıcan,aşı,kelebek,        cam, ağaç, çimen bunlardan bazılarıdır.Özellikleri aynı ve benzeyenleri çok olan varlık adlarına cins isim denir.

                        CİNS İSİM YAZILIŞI

         Cins isim cümle başında bulunmadığı taktirde ilk harfi küçük yazılır.

Örnek:Yolda küçük bir kedi gördüm.

            Cins isim cümle başındaysa büyük harfle başlar,cümle içinde ise cins ismin ilk harfi küçük yazılır.

Örnek:Denizde bir çok sandal vardı.

 SOMUT İSİM

         Toprak,deniz,kalem,insan... gibi madde durumundaki varlıkları duyu organlarımızla hissedebiliriz.Bunlar evrende belli bir yer kaplayan varlıklardır.Duyu organlarımız ile hissedebildiğimiz varlık adlarına somut (madde) isim  denir.

                        SOYUT İSİM

            Duyu organlarımızla varlıklarını anlayamadığımız,var olduğunu kabul ettiğimiz kavramlar soyuttur.İyi,güzel,çirkin,fena,yanlış,doğru... gibi kavramlar zihnimizde tasarladığımız kavramlardır.Varlıklarını duyu organlarımızla hissedemediğimiz ancak zihnimizde canlanan kavramların adlarına soyut (mana) isim denir.

   TEKİL İSİM

         Okul,sıra,kalem,derslik,defter... gibi aynı cins varlıklardan birini bildiren isimlerdir. Aynı cins varlıklardan sadece bir tanesini bildiren isme tekil isim  denir.

ÇOĞUL İSİM

         Okullar,sıralar,kalemler,derslikler,defterler... gibi aynı cins varlıkların birden çoğunu bildiren isimlerdir.  ‘‘-ler,-lar’’ ekleri kelime sonuna gelerek isimler çoğul yapılır. Aynı cins varlıkların birden çoğunu bildiren isme çoğul isim denir.

TOPLULUK İSMİ

         Aile,deste,düzine... gibi bazı isimler çoğul takısı almadan çokluk anlamı taşırlar.İsimler tekil olduğu halde topluluk anlamı taşırlar.Topluluk isimleri ‘‘-ler,-lar’’ çoğul eklerini alabilirler.Sınıflar,desteler,takımlar,uluslar... gibi.Şekil yönünden tekil oldukları halde anlamca çokluk bildiren isme topluluk ismi denir.           

    Hazırlayan:Hüseyin Arif ERDOĞAN

 {moscomment}